Dach, eternit i Czyste Powietrze to trzy różne tematy. Na samo nowe pokrycie dachu nie ma w Polsce powszechnej dotacji. Czyste Powietrze go nie obejmuje, a ulga termomodernizacyjna od maja 2026 r. wprost go wyklucza [S17][S26]. Mieszkańcy Nowego Sącza i powiatu nowosądeckiego mogą jednak obniżyć koszt remontu na kilka sposobów: przez darmowy odbiór eternitu, dotację na ocieplenie, ulgę w PIT i obniżony VAT. Poniżej opisujemy, kto za co płaci i gdzie złożyć wniosek.
Która część dachu, jakie wsparcie
| Element remontu | Program miejski / powiatowy (azbest) | Czyste Powietrze | Ulga termomodernizacyjna | VAT 8% |
|---|---|---|---|---|
| Odbiór i utylizacja eternitu | tak [L18][L20] | nie | nie | – |
| Demontaż eternitu | w mieście nie [L18]; w powiecie zależnie od umowy [L19] | nie | nie | tak [S27][S28] |
| Nowe pokrycie | możliwe tylko w projektach JST z FEM, do 30% kosztów [L21] | nie [S17] | nie [S26] | tak [S27][S28] |
| Ocieplenie dachu lub stropu | nie | tak [S17] | tak [S38] | tak [S27][S28] |
| Okna połaciowe | nie | tak [S17] | tak [S38] | tak [S27][S28] |
Azbest: trzy poziomy finansowania
Miasto. Urząd Miasta Nowego Sącza finansuje osobom fizycznym pakowanie, załadunek, transport i unieszkodliwienie odpadów azbestowych. Nie płaci za demontaż płyt ani za nowe pokrycie [L18]. Warunkiem jest złożenie corocznej informacji o azbeście w Wydziale Środowiska [L16].
Powiat. Starostwo Powiatowe w Nowym Sączu prowadzi z gminami osobny program. W 2025 r. umowa objęła 800 t odpadów za 432 000 zł [L19], a projekt na lata 2026–2028 obejmuje 740 obiektów [L20].
Fundusze Europejskie dla Małopolski. Z Działania 2.17 korzystają wyłącznie samorządy, a mieszkańcy zgłaszają się przez swoją gminę lub powiat. Zasady naboru dopuszczają w projekcie wymianę pokrycia związaną z usunięciem azbestu, maksymalnie do 30% kosztów kwalifikowalnych [L21]. Powiat Nowosądecki jest na liście projektów wybranych w 2026 r. [L22]. Zakres jego projektu w części dotyczącej pokryć trzeba sprawdzić w starostwie.
Czyste Powietrze: dach, eternit i punkt w Wydziale Środowiska
W Nowym Sączu działa gminny punkt konsultacyjno-informacyjny programu Czyste Powietrze, prowadzony przez Wydział Środowiska Urzędu Miasta przy ul. Szwedzkiej 5. W 2026 r. punkt organizował też spotkania na osiedlach, m.in. w Biegonicach i na Zawadzie [L17]. Pomaga wypełnić wniosek, który potem trafia do wojewódzkiego funduszu.
Z programu w części dachowej można sfinansować ocieplenie dachu lub stropu i okna połaciowe w pomieszczeniach ogrzewanych [S17]. Maksymalne stawki dla wniosków od 20 lipca 2026 r. wynoszą [S17][S18]:
- ocieplenie: 88 zł/m² (poziom podstawowy), 154 zł/m² (podwyższony), 220 zł/m² (najwyższy),
- stolarka okienna, w tym okna połaciowe: 528, 924 lub 1 320 zł/m².
Przed pracami wymagany jest audyt energetyczny, a po nich – świadectwo charakterystyki energetycznej [S17].
Ogrzewanie a dach: uchwała antysmogowa
Kotły klasy 3 i 4 trzeba w Małopolsce wymienić do końca 2026 r. [L31]. Czyste Powietrze łączy wymianę źródła ciepła z termomodernizacją [S17]. Jeśli wymieniasz kocioł, a dach i tak wymaga remontu, możesz w jednym wniosku ująć także ocieplenie dachu. Nowe pokrycie musisz wtedy sfinansować sam.
Ulga w PIT i VAT 8%
- Ulga termomodernizacyjna: odliczysz materiały i usługę docieplenia dachu, okna połaciowe i audyt, do 53 000 zł na podatnika [S38]. Kosztu pokrycia nie odliczysz, dlatego na fakturze warto wyodrębnić ocieplenie [S26]. Nie odliczysz też części sfinansowanej dotacją [S38].
- VAT 8%: usługa remontu domu jednorodzinnego do 300 m² powierzchni użytkowej może być opodatkowana stawką 8%. Dotyczy to też materiałów, jeśli kupuje je wykonawca w ramach usługi [S27][S28].
Krajowy program azbestowy i fundusz w Krakowie
Niezależnie od programów miasta i powiatu NFOŚiGW prowadził w 2026 r. nabór na usuwanie azbestu od 27 kwietnia do 29 maja, z budżetem ponad 49 mln zł; dofinansowanie obejmowało demontaż, transport i unieszkodliwianie [S22]. W Małopolsce ogólnopolski program azbestowy obsługuje WFOŚiGW w Krakowie, a dotację dostają tylko gminy: w naborze od 28 września do 19 października 2026 r. dawał do 80% kosztów kwalifikowanych, liczonych najwyżej po 800 zł za tonę odpadów, i wyłącznie tam, gdzie gmina ma program usuwania azbestu oraz inwentaryzację [L34]. Mieszkaniec korzysta więc przez urząd gminy, nie przez fundusz. Na Sądecczyźnie o zasadach decyduje urząd, do którego składasz wniosek. Miejscowości, z których przyjmujemy zapytania, wymieniamy w obszarze działania.
Przykład z Nowego Sącza
Dom z eternitem na dachu 120 m² i nieocieplonym poddaszem 100 m², właściciel z prawem do poziomu podstawowego Czystego Powietrza:
- Utylizacja eternitu: ok. 4 090 zł według stawek kb.pl pokrywa program miejski [L1][L18].
- Ocieplenie poddasza: ok. 13 500 zł według kb.pl [L1]. Na poziomie podstawowym dotacja wynosi do 40% kosztów kwalifikowanych i nie więcej niż 88 zł/m² [S17]. W tym przykładzie to maksymalnie ok. 5 400 zł.
- Pozostała część ocieplenia (ok. 8 100 zł) może trafić do ulgi termomodernizacyjnej [S38].
- Pokrycie, demontaż, rynny – płacone z własnych środków, z VAT 8% przy spełnieniu warunków [S27].
Pełny kosztorys pokrycia znajdziesz w cenniku, a procedurę dla eternitu w części o wymianie eternitu.
Przepisy i źródła
- [L1] KB.pl – Cennik dachów Nowy Sącz (29.04.2026)
- [L16] UM Nowego Sącza – Informacja o wyrobach azbestowych do 31.01.2026 (13.01.2026)
- [L17] UM Nowego Sącza – Punkt konsultacyjno-informacyjny Czyste Powietrze
- [L18] Ekodotacje IOŚ-PIB – Usuwanie odpadów zawierających azbest w Nowym Sączu
- [L19] DTS24 – Starostwo podpisało umowę na azbest (17.06.2025)
- [L20] Nowosądecki24 – 2 tys. ton azbestu z 740 obiektów (03.09.2026)
- [L21] Fundusze Europejskie dla Małopolski: Działanie 2.17 Likwidacja odpadów
- [L22] lista projektów wybranych (FEM 2021–2027)
- [L31] Małopolska w zdrowej atmosferze: Uchwała antysmogowa dla Małopolski
- [L34] WFOŚiGW w Krakowie – Ogólnopolski program finansowania usuwania wyrobów zawierających azbest, część 1 (nabór 2026)
- [S17] NFOŚiGW: Czyste Powietrze
- [S18] NFOŚiGW – Zmiany w Czystym Powietrzu
- [S22] NFOŚiGW – Nabór na dofinansowanie usuwania
- [S26] Wydatki na wymianę dachu (e-pity.pl)
- [S27] podatki.gov.pl – Stawki i limity VAT
- [S28] Odpowiedź MF na interpelację (sejm.gov.pl)
- [S38] podatki.gov.pl: Ulga termomodernizacyjna PIT